HKSlide1 HKSlide2 HKSlide3 HKSlide4 HKSlide5 HKSlide6
preload image preload image

De geschiedenis

In 1595 vertrokken vier Amsterdamse koopvaardijschepen met aan boord de gebroeders Cornelis en Frederik de Houtman voor de eerste handelsmissie naar Oost-Indië. Deze Eerste Schipvaart typeert de periode van maritieme verkenningen van de late 16e-eeuw, die de opmaat vormt voor de oprichting van de VOC en het begin van de Gouden Eeuw. Hoewel de journalen en verslagen van deze eerste schipvaart uitgebreid gepubliceerd zijn, is er voor zover bekend nog nooit archeologisch onderzoek gedaan naar de eventuele tastbare overblijfselen van deze schipvaart. Nosy Manitsa, beter bekend als Het Hollandse Kerkhof, is een klein eiland voor de zuidwestkust van Madagaskar. Naar schatting twintig tot dertig Hollandse bemanningsleden zijn daar begraven, die gedurende de reis bezweken waren aan scheurbuik. Het onderzoeken van deze locatie geeft de unieke mogelijkheid om fysieke restanten terug te vinden van deze zeevarenden, te achterhalen hoe deze bemanningsleden in den vreemde zijn begraven en om de effecten van scheurbuik te bestuderen.

Lees een beknopte samenvatting van de Eerste Schipvaart op Wikipedia>>

vierschepen

Het onderzoek

Tastbare overblijfselen bij de verhalen van de Eerste Schipvaart ontbraken lange tijd volledig. De vraag ontstond in 2013 bij de initiatiefnemers van dit onderzoeksproject of er ooit archeologisch onderzoek was gedaan naar locaties en mogelijk aanwezige materiële resten van deze reis. Deze schipvaart is van nationaal historisch belang want het typeert in de Nederlandse maritieme geschiedenis de periode waarin met veel kapitaal en durf de eerste handelsmogelijkheden naar Oost-Indië werden verkend. Deze ondernemingen zijn de opmaat geweest voor de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in 1602. De eerste locatie die voor wetenschappelijk onderzoek in aanmerking is gekomen is de begraafplaats op een afgelegen eiland voor de zuidwestkust van Madagaskar, genaamd Nosy Manitsa, en in de journalen aangeduid als Het Hollandse Kerkhof. Het onderzoeken van een ruim vierhonderd jaar oude Hollandse begraafplaats in den vreemde is vanuit historisch, archeologisch en fysisch antropologisch oogpunt uitermate belangwekkend en verdient een eigen multidisciplinair wetenschappelijke aanpak. Voor zover bekend is deze locatie nog nooit eerder wetenschappelijk onderzocht en is de exacte plaats van de begraafplaats nochtans onbekend.

In 2013 zijn de initiatiefnemers Marco Roling en David Bouman begonnen met het laten uitvoeren van een verkenning, in 2014 gevolgd met fysisch antropologisch onderzoek aan diverse Nederlandse Universiteiten. Momenteel wordt hard gewerkt aan de organisatie van een expeditie door een internationaal wetenschappelijk team om met een bodemscan ter plaatse de begraafplaats te gaan onderzoeken.

2013verkenning

Download de  eindrapportage

2014datering

Download de  eindrapportage

2016bodemscan

Download het  plan van aanpak

De Geldmeter


GeldMeter

De survey is een grootschalige operatie, die veel logistiek vergt en er zal een uitgebreid team van wetenschappers en studenten een aantal weken op reis gaan om het Hollands Kerkhof in kaart te gaan brengen. Dit kost veel tijd, geld en middelen. We zijn daarom op zoek naar sponsors, subsidies, fondsen, steunbetuigingen, die het bij elkaar mogelijk maken om deze survey-expeditie ook echt te gaan ondernemen. Die krijgen daar ook zeker iets voor terug! 

Bovenstaande geldmeter houden we bij om voor iedereen aan te geven wanneer we genoeg geld hebben om te gaan (bijgewerkt: 1 juli 2015).

Neemt u contact met ons op als u ons financieel kunt en wilt steunen!

De Experimenten


Experiments

We gaan naar een locatie waar alleen een handvol vissers verblijven een aantal maanden per jaar. Het primaire doel van de expeditie is om met (natuur)wetenschappelijke methoden en technieken het Hollandse Kerkhof te lokaliseren en in kaart te brengen. Maar er is ook ruimte voor ander onderzoek. Daarom geven we wetenschappers, bedrijven en ondernemers de mogelijkheid om een experiment mee te sturen met de expeditie. Dat kunnen we daar dan ter plaatse gaan uitvoeren en de resultaten mee terug brengen.  

Download hier de CALL FOR EXPERIMENTS en doe mee met de expeditie!

 


CGHDlogo    Madagascar  UniLeidenLogo2


MRC logo 20130606 tudelftscheepvaartmuseum


RCEsariconlogo idtvamsterdam

 


LogoOudQuadyckcineroutes Gouda  SMF

Met speciale dank


De volgende personen willen we nu al heel erg danken voor hun medewerking, inzet, enthousiasme en steun voor dit project en hen willen we daarom expliciet vermelden:

  • Prof. Chantal Radimilahy – University Museum of Antananarivo, Madagascar
  • Prof. Jean Aimé Rakotoarisoa – National Linguistic Institute for Oriental Civilizations, Madagascar
  • Coen Oldenhof – Cinéroutes, Madagaskar
  • Drs. Martijn Manders – Maritiem Programma, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
  • Prof. Dr. Jerzy Gawronski – Bureau Monumenten en Archeologie, gemeente Amsterdam
  • Drs. Ranjith Jayasena - Bureau Monumenten en Archeologie, gemeente Amsterdam
  • Dr. Liesbeth Smits – Universiteit van Amsterdam
  • Dr. Constance van der Linde – Fysisch antropologisch onderzoeksbureau (Tot op het bot)
  • Prof. dr. Vladimir Stissi – Faculty of Archaeology, University of Amsterdam
  • Prof. dr. Jan Kolen – Centre for Global Heritage and Development, Universiteit Leiden
  • Drs. Mara de Groot – Centre for Global Heritage and Development, Universiteit Leiden
  • Dr. ir. Dominique J.M. Ngan-Tillard – Civiele Techniek, TU Delft
  • Dr. ir. Jouke Verlinden – Industrieel Ontwerpen, TU Delft
  • Ir. Zjenja Doubrovski – Industrieel Ontwerpen, TU Delft
  • Prof. dr. ir. Hans van der Plicht – Centrum for Isotopen Onderzoek, University of Groningen
  • Prof. dr. Menno L.P. Hoogland – Faculty of Archaeology, Universiteit Leiden
  • Dr. Jason E. Laffoon - Faculty of Archaeology, Universiteit Leiden

In contact


Wij willen graag met u in contact komen! Want misschien heeft u vragen, wilt u bijdragen, meedoen of heeft u waardevolle suggesties die ons helpen in ons project? U kunt het  beste ons mailen op één van onderstaande adressen en dan nemen wij zo snel mogelijk contact met u op:

David Bouman    david[at]maritime-research.nl 
- projectleiding, fondsenwerving en algehele coördinatie (MR&C)

Marco Roling    m.d.p.roling[at]arch.leidenuniv.nl 
- wetenschappelijke coördinatie en rapportage (CGHD)

HoutmanBantam